Uçaklarda Pervane Bakımı Nasıl Yapılır?

4450

29 Temmuz1950’de turboprop motorlu bir yolcu uçağı olan Vickers Viscount ile dünyanın ilk tarifeli yolcu uçağı seferine başladı. 19 Aralıkta 1957’de ise turboprop motorlu bir yolcu uçağıyla ilk transaltlantik yolcu seferi yapıldı. Yeni nesil turboprop motorların gürültü ve titreşim oranları düşük, hızlı turboprop uçaklar bu açıdan hava yollarına birçok avantaj sunmaktadır. Kısa uçuşlarda jetlerle aynı sürede uçan turbopropların yakıtın dışında bakım, finans ve ekip maliyetleri açısından da jetlere oranla çok daha cazip maliyetlere sahiptir. Hezarfen Havacılık Dergisi olarak derlemiş olduğumuz bu yazıda Uçaklarda Pervane Bakımı Nasıl Yapılır? konusunu detayları ile öğrenebileceksiniz.

Uçak Pervanelerinin Günlük Bakımı Nasıl Yapılır?
Pal bağlantılarını kontrol edilir. Pallerin uç kısmından ileri geri yokla oynama olmaması gerekir, gene elle hücum ve firar kenarından tutarak dairesel döndürmeye çalışılır. Müsaade edilen boşluk l dereceye kadardır. Pal uçlarını çatlaklar yönünden kontrol edilir. R modellerinde, servis bülten 6’ya göre, pal kökü üzerinde uzunlamasına çatlaklar olup olmadığını, ayrıca bütün pal yüzeylerinde boya çatlağından farklı çatlaklar olup olmadığı kontrol edilir. Gevşek vida ve emniyet telleri yönünden kontrol edilir. Göbek parçaları, spinner ve spinner desteğini çatlaklar yönünden kontrol edilir. Palleri elle tatlı bir şekilde döndürerek hatve değiştirme mekanizmasını kontrol edilir. Şayet balans ağırlıkları takılmışsa doğru pozisyon yönünden kontrol edilir.

Pervanelerdeki 100 Saatlik Periyodik Bakım Nasıl Yapılır?
Periyodik olarak 100 saatlik aralarla revizyona kadar devam edilir. Abağı sökülür. Günlük bakımı tekrarlanır. Flanş bağlantı cıvatalarının torku kontrol edilir. Cıvataları gevşetmeden önce bu işlem yapılır. Gres ve yağ kaçağı için kontrol edilir. Pal somunlarının silikonunu kontrol edilir. Eğer hasarlanmışsa yeniden silikonlanır. Pallerin muayenesi: Ağaç kompozit pallerin muayenesi kolaydır ve doğru netice verir. Vernik içindeki yüzey çatlakları gibi kritik durumları başlangıçta gösterecektir. Bunun gibi çatlaklara doğru karar verilmesi bu yüzden önemlidir. Hücum kenarlarındaki aşınma normaldir ve kritik değildir.  Metal pervanelerde bile bu tür aşınma olur. Kompozit pervane üzerindeki aşınmış metal koruyucu vernik altından görülebilir.

 Pal kökünü, (pal gövdesi ve metal ferrule arası) bütün etrafını dikkatlice kontrol edilir. Bu bölge asla silikonlanmaz. Sadece ferrule ile birleşim yeri silikonlanır. Çatlağa müsaade edilmez. Şayet bu bölgede çatlak bulunursa pervane servisten alınarak özel muayene için fabrikasına gönderilmelidir.

 Hücum kenarındaki metal koruyucunun ve koruyucuyu gövdeye tespit için üzerine lehimlenmiş olan bronz bezin böke yakın olan başlangıç kısmı ve bunların uzunlamasına bitim yerlerindeki ince çizgi çatlaklar tehlikeli değildir.
Bu gibi çatlaklar bazen oluşur ve görülmesi normaldir. Çünkü ayrı malzemelerin uzama katsayıları farklıdır (ağaç, pirinç plaka, bronz tel örgü). Bakım periyodu boyunca bu gibi çatlaklar vernikle kapatılmadı ve pal, nemin rutubetin içine işlemesine, nüfuz etmesine karşı korunmalıdır.

 Pal yüzeyindeki veya metal koruyucu üzerindeki pal uzunluk eksenine dik olarak uzanan ince çatlaklar bükülme titreşimlerinin göstergesidir. Bu gibi çatlaklar çoğunlukla palin dış yüzeyinde (pal sırtı) oluşur. Şayet bu gibi çatlaklar oluşursa karar için fabrikaya bilgi verilmeli, danışmalıdır.

 Pal ucundan başlayıp, pal uzunluk eksenine paralel uzanan çatlaklar burulma titreşimi neticesidir. Bu gibi çatlaklar çok nadiren görülür. Şayet görülürse fabrikayla irtibat kurulur.

 R modeli pervanelerde servis bülteni 6’ya göre pal kökü üzerinde uzunlamasına çatlaklar olup olmadığı, ayrıca bütün pal yüzeylerinde boya çatlağından farklı çatlaklar olup olmadığı kontrol edilir.

 Kaplama bezlerindeki hasarlar ağaç gövdeye tesir etmedikçe taş hasarları önemsizdir. Hava kabarcıkları 15 mm’ye kadar önemsizdir, şayet çalıştığı sürece büyümeyeceğinden emin olunursa çizikler ve çentikler normal bakımda filler veya vernikle doldurulabilir.

 Hücum kenarındaki metal koruyucu üzerindeki diklemesine çatlak, çentik ve çöküntü yönünden muayene edilir. Eğer metal koruyucu altından ana (ağaç) kısım gözüküyorsa metal koruyucu fabrikaca değiştirilmelidir.